رفتن به محتوای اصلی

حکیم پارسی

دانشنامه گیاهان دارویی و طب سنتی ایرانی

خانه ‹ گیاهان دارویی

شاه‌تره گل‌ریز

نام علمیFumaria parviflora Lam.

شناخت شاه‌تره گل‌ریز، تفاوت آن با دیگر شاه‌تره‌ها و مرز میان کاربرد محلی برای خارش و شواهد پژوهشی؛ همراه با نکات ایمنی.

خانواده: Papaveraceae — شقایقیانبخش مورد استفاده: برگ و شاخه‌های جوان؛ بخش هوایی
عکس واقعی گیاه شاه‌تره گل‌ریز؛ نام گونه مطابق شرح منبع تصویر؛ مطابق شرح منبع تصویر

شناخت گیاه و بخش مورد استفاده

عکس واقعی گیاه شاه‌تره گل‌ریز؛ نام گونه مطابق شرح منبع تصویر؛ مطابق شرح منبع تصویر

شاه‌تره در بازار نامی برای چند گیاه نزدیک به هم است. این مطلب فقط درباره Fumaria parviflora است؛ نام علمی پذیرفته‌شده آن در پایگاه کیو و خانواده شقایقیان ثبت شده است. در برخی مقالات قدیمی خانواده Fumariaceae نوشته شده؛ تفاوت رده‌بندی را نباید با یکسان‌بودن همه گونه‌ها اشتباه گرفت. [taxonomy]

مطالعه کرمان چند گونه را با نام‌های مشابه شاه‌تره ثبت کرده است. برای همین، رنگ گل یا نام روی کیسه به‌تنهایی هویت پودر و گیاه خشک را ثابت نمی‌کند. نام علمی و بخش گیاه باید از تأمین‌کننده قابل پیگیری باشد. [iran]

در منابع ایرانی چه گزارشی آمده است؟

در جدول مطالعه کرمان، برگ و شاخه جوان این گونه برای چند کاربرد محلی از جمله خارش پوست گزارش شده است. این داده از مصاحبه درباره دانش محلی به دست آمده و نسخه درمانی یا آزمون بالینی نیست. تعبیرهایی مانند پاک‌کننده خون در چنین گزارش‌هایی اصطلاح محلی‌اند و نشانگر آزمایشگاهی مشخصی را اثبات نمی‌کنند. [iran]

پژوهش‌های امروزی چه می‌گویند؟

پژوهشی درباره عصاره برگ، شاخص‌های التهاب را در مدل آزمایشی بررسی کرده است. مشاهده تغییر در مواد پیام‌رسان التهاب، به معنی درمان اگزما، بیماری کبد یا خارش در انسان نیست. نتیجه آزمایشگاهی را نمی‌توان به عرق شاه‌تره یا دمنوش با ترکیب نامعلوم منتقل کرد. [modern]

این مطلب برای شاه‌تره ادعای درمان قطعی یا برتری نسبت به داروی استاندارد ندارد. اگر به یک کارآزمایی انسانی استناد می‌شود، باید همان گونه، عصاره، گروه بیماران و پیامد آن جدا بررسی شود.

خوراک، عصاره و فرآورده چه فرقی دارند؟

عرق تقطیری، گیاه خشک، عصاره الکلی و پماد یک ترکیب ندارند. روش استخراج می‌تواند مواد واردشده به فرآورده را عوض کند. بدون برچسب دقیق، نمی‌توان از مقاله‌ای درباره عصاره برگ برای عرق گیاهی نتیجه گرفت.

پیش از خرید، نام کامل گیاه، بخش مصرفی، مواد همراه و مشخصات تولیدکننده را بررسی کنید. طبیعی بودن یا تلخی مزه معیار اثربخشی یا خلوص نیست.

احتیاط‌ها و گروه‌های حساس

  • اطلاعات منابع بررسی‌شده برای تعیین ایمنی مصرف دارویی در بارداری، شیردهی و کودکان کافی نیست؛ نبود داده، تأیید بی‌خطر بودن نیست. برای این گروه‌ها برنامه مصرف خودسرانه پیشنهاد نمی‌شود.
  • در این بسته، تداخل‌های دارویی این گونه به‌طور کامل احراز نشده است. مصرف‌کننده داروهای مزمن و بیمار کبدی یا کلیوی باید نام و ترکیب فرآورده را با پزشک یا داروساز بررسی کند. خارش پایدار، زردی یا ضایعه گسترده پوست را نباید صرفاً به نیاز بدن به «پاکسازی» نسبت داد.

پرسش‌های رایج

آیا شاه‌تره همان Fumaria officinalis است؟ خیر؛ در مطالعه کرمان این دو گونه جدا ثبت شده‌اند. این صفحه درباره F. parviflora است. [iran]

آیا عرق شاه‌تره درمان خارش است؟ منابع این صفحه چنین نتیجه‌ای را برای هر نوع عرق و هر علت خارش ثابت نمی‌کنند. تشخیص علت خارش از انتخاب نوشیدنی مهم‌تر است.

پیش از خرید شاه‌تره گل‌ریز چه چیزی را بررسی کنیم؟

نام علمی «Fumaria parviflora Lam.» و بخش گیاه درج‌شده روی بسته را با اطلاعات این صفحه مقایسه کنید. در منابع این پرونده، بخش مورد استفاده «برگ و شاخه‌های جوان؛ بخش هوایی» معرفی شده است. نام رایج، بو یا عکس به‌تنهایی هویت یک نمونهٔ خریداری‌شده را تأیید نمی‌کند.

آیا این اطلاعات برای همهٔ شکل‌های شاه‌تره گل‌ریز یکسان است؟

خیر. گیاه خشک، دمنوش، پودر، عصاره و اسانس یک فرآوردهٔ یکسان نیستند. نتیجهٔ یک آزمایش یا مطالعه را باید با نوع فرآورده و شرایط همان مطالعه خواند؛ نمی‌توان آن را خودکار به همهٔ محصولات با این نام نسبت داد.

برای بررسی بیشتر از کجا شروع کنیم؟

منابع پایان صفحه را باز کنید و نام گونه، بخش گیاه و نوع شواهد را با پرسش خود تطبیق دهید. اگر دارو مصرف می‌کنید یا برای کودک، بارداری یا شیردهی پرسشی دارید، اطلاعات همین فرآورده را با پزشک یا داروساز بررسی کنید.

نام علمی
Fumaria parviflora Lam.
بخش مورد استفاده
برگ و شاخه‌های جوان؛ بخش هوایی

منابع و ارجاعات

  1. [taxonomy] Plants of the World Online — Fumaria parviflora Lam. — Accepted name; Classification
  2. [iran] Ethnobotany of the medicinal plants used by the ethnic communities of Kerman province, Southeast Iran — Table 3; row Fumaria parviflora
  3. [modern] Anti-inflammatory effect of Fumaria parviflora leaves based on TNF-α, IL-1, IL-6 and antioxidant potential — Abstract; Materials and Methods; Discussion
  4. NCCIH؛ استفادهٔ آگاهانه از مکمل‌ها — Safety and Risk؛ تفاوت محصولات و گفت‌وگو با پزشک دربارهٔ داروها و گروه‌های حساس

عکس واقعی؛ Jean Jacques Godon — CC BY 4.0 · منبع عکس · مجوز استفاده · نام گونه مطابق شرح منبع است؛ این تصویر هویت نمونهٔ خریداری‌شده را تأیید نمی‌کند.