رفتن به محتوای اصلی

حکیم پارسی

دانشنامه گیاهان دارویی و طب سنتی ایرانی

خانه ‹ گیاهان دارویی

ریحان

نام علمیOcimum basilicum L.

ریحان خوراکی، اسانس و عصاره یکسان نیستند. نام علمی، کاربرد محلی در ایران، محدودیت پژوهش‌های آزمایشگاهی و ایمنی را بخوانید.

خانواده: Lamiaceae — نعناعیانبخش مورد استفاده: بخش هوایی؛ در مطالعه سمیت عصاره مشخص
عکس واقعی گیاه ریحان؛ نام گونه مطابق شرح منبع تصویر؛ مطابق شرح منبع تصویر

ریحان این صفحه با تولسی یکی نیست

عکس واقعی گیاه ریحان؛ نام گونه مطابق شرح منبع تصویر؛ مطابق شرح منبع تصویر

گونه این مطلب Ocimum basilicum از خانواده نعناعیان است. منابع مربوط به Ocimum tenuiflorum یا تولسی را نباید بدون بررسی به آن نسبت داد. یکسان بودن بخشی از نام علمی به معنی یکسان بودن گونه نیست.

برگ سبزی‌خوردن، بخش هوایی خشک، عصاره و اسانس، مواجهه متفاوتی ایجاد می‌کنند. نام علمی و بخش مصرف‌شده، نخستین اطلاعات لازم برای ارزیابی محصول هستند.

چه سابقه‌ای در ایران ثبت شده است؟

در جدول ۲ پژوهش کرمان، این گونه با نام Reyhan و بخش هوایی آمده است. استفاده خوراکی و گزارش‌هایی برای گوارش و علائم تنفسی ثبت شده‌اند. این گفته‌ها بیان رسم محلی‌اند و به معنی تأیید درمان آسم یا عفونت نیستند.

در این پرونده نقل مستقیم با صفحه از کتاب کلاسیک ایرانی بررسی نشده است؛ گزارش مردم‌گیاه‌شناسی همان نسخه درمانی تاریخی نیست.

آزمایش میکروب یا سلول با درمان انسان فرق دارد

مرور گیاه‌شناسی و داروشناسی ریحان در سال ۲۰۲۳ مجموعه‌ای از آزمایش‌های عصاره و اسانس را توضیح می‌دهد. مهار یک میکروب در محیط آزمایشگاه ثابت نمی‌کند که خوردن سبزی، عفونت بدن انسان را درمان می‌کند.

اثر آنتی‌اکسیدانی یا ضدالتهابی آزمایشگاهی نیز جای کارآزمایی انسانی با نتیجه بالینی را نمی‌گیرد. این مطلب ریحان را داروی جایگزین آسم، دیابت یا سرطان معرفی نمی‌کند.

مطالعه سمیت در رت چه چیزی را روشن می‌کند؟

مطالعه ایرانی عصاره هیدروالکلی Ocimum basilicum، سمیت حاد و مصرف تکراری را در رت بررسی کرده است. گونه حیوان، حلال عصاره و روش آزمایش محدودیت مهم‌اند؛ نتیجه آن دوز ایمن برای انسان یا تضمین بی‌خطری همه محصولات نیست.

در منابع بررسی‌شده این پرونده، اطلاعات کافی برای تعیین همه تداخل‌های انسانی و مصرف دارویی ایمن در کودک، بارداری و شیردهی وجود ندارد. درباره عصاره یا اسانس غلیظ باید ترکیب واقعی محصول و داروهای هم‌زمان جداگانه بررسی شود.

تخم شربتی همان ریحان این مقاله است؟

نام بازار به‌تنهایی گونه و کیفیت بذر را ثابت نمی‌کند. این پرونده درباره Ocimum basilicum است و تأیید هویت همه محصولات موسوم به تخم شربتی محسوب نمی‌شود. از روی شباهت ظاهری نیز نمی‌توان درباره بخش، گونه یا ایمنی نتیجه گرفت.

نکات ایمنی و شکل فرآورده

  • نام ریحان به‌تنهایی برای قضاوت دربارهٔ ایمنی یک محصول کافی نیست؛ نام علمی، بخش گیاه و نوع فرآورده مهم‌اند. اگر دارو مصرف می‌کنید یا برای کودک، بارداری یا شیردهی پرسشی دارید، اطلاعات همان فرآورده را با پزشک یا داروساز بررسی کنید. این بخش فهرست کامل همهٔ تداخل‌ها و منع مصرف‌های احتمالی نیست.

پیش از خرید ریحان چه چیزی را بررسی کنیم؟

نام علمی «Ocimum basilicum L.» و بخش گیاه درج‌شده روی بسته را با اطلاعات این صفحه مقایسه کنید. در منابع این پرونده، بخش مورد استفاده «بخش هوایی؛ در مطالعه سمیت عصاره مشخص» معرفی شده است. نام رایج، بو یا عکس به‌تنهایی هویت یک نمونهٔ خریداری‌شده را تأیید نمی‌کند.

آیا این اطلاعات برای همهٔ شکل‌های ریحان یکسان است؟

خیر. گیاه خشک، دمنوش، پودر، عصاره و اسانس یک فرآوردهٔ یکسان نیستند. نتیجهٔ یک آزمایش یا مطالعه را باید با نوع فرآورده و شرایط همان مطالعه خواند؛ نمی‌توان آن را خودکار به همهٔ محصولات با این نام نسبت داد.

برای بررسی بیشتر از کجا شروع کنیم؟

منابع پایان صفحه را باز کنید و نام گونه، بخش گیاه و نوع شواهد را با پرسش خود تطبیق دهید. اگر دارو مصرف می‌کنید یا برای کودک، بارداری یا شیردهی پرسشی دارید، اطلاعات همین فرآورده را با پزشک یا داروساز بررسی کنید.

روش‌های آماده‌سازی گزارش‌شده و منبع

مطالعه ایرانی عصاره هیدروالکلی Ocimum basilicum، سمیت حاد و مصرف تکراری را در رت بررسی کرده است. گونه حیوان، حلال عصاره و روش آزمایش محدودیت مهم‌اند؛ نتیجه آن دوز ایمن برای انسان یا تضمین بی‌خطری همه محصولات نیست.

در منابع بررسی‌شده این پرونده، اطلاعات کافی برای تعیین همه تداخل‌های انسانی و مصرف دارویی ایمن در کودک، بارداری و شیردهی وجود ندارد. درباره عصاره یا اسانس غلیظ باید ترکیب واقعی محصول و داروهای هم‌زمان جداگانه بررسی شود.

منابع و ارجاعات

  1. [TAX] Ocimum basilicum L. — Plants of the World Online — Accepted name; Classification
  2. [IR] Ethnobotany of the medicinal plants used by the ethnic communities of Kerman province, Southeast Iran — Table 2; row with the exact scientific name
  3. [REV] Sweet Basil (Ocimum basilicum L.)—A Review of Its Botany, Phytochemistry, Pharmacological Activities, and Biotechnological Development — Botany; Traditional uses; Pharmacological activities
  4. [TOX] Safety assessment of ocimum basilicum hydroalcoholic extract in wistar rats: acute and subchronic toxicity studies — Materials and Methods; Results; Discussion
  5. NCCIH؛ استفادهٔ آگاهانه از مکمل‌ها — Safety and Risk؛ تفاوت محصولات و گفت‌وگو با پزشک دربارهٔ داروها و گروه‌های حساس

عکس واقعی؛ Photo by David J. Stang — CC BY-SA 4.0 · منبع عکس · مجوز استفاده · نام گونه مطابق شرح منبع است؛ این تصویر هویت نمونهٔ خریداری‌شده را تأیید نمی‌کند.